Okuryazar Olmak Alzheimer’ı Önler mi?

Konu Hakkında Yapılan En Son Araştırma

Yeni araştırmalara göre okuma yazmayı hiç öğrenmeyenlerde demans gelişme riski okuma yazma bilenlere göre üç kat daha fazladır. Bulgular, okuma yazma ve diğer entelektüel uyaranların beynin güçlendirilmesine ve hatta Alzheimer hastalığına ve diğer bunama biçimlerine karşı korunmasına yardımcı olabileceğine dair artan kanıtlar ortaya koymaktadır.

Colombiya Üniversitesinden Jennifer J. Manly “Okuma ve yazma becerisi, insanların gazete okumak, çocuklara ve torunlara ev ödevlerinde yardımcı olmak gibi beyni kullanan daha fazla etkinliğe katılmalarına olanak sağlıyor. Yeni çalışmamız okuma ve yazmanın sağlıklı bir beynin korunmasında önemli faktörler olabileceğine dair kanıtlar sunuyor”

“Çalışmamız ayrıca okuryazarlığın sadece dil yeteneğini değil, bellek ve düşünme yeteneğini de genel olarak daha yükselttiğini ortaya koymaktadır. Bu çalışmalar okumanın demansı önlemeye veya geciktirmeye yönelik şekilde beyni güçlendirmeye yardımcı olabileceğini düşündürmektedir.

Daha önceki çalışmalar, sadece birkaç yıllık eğitimin dahi Alzheimer için risk faktörünü aşağı çektiğini gösteren ip uçları sağlıyordu. Kitap okumak, ikinci bir dil öğrenmek, bulmaca çözmek veya bir müzik aleti çalmak gibi aktivitelerin düşük demans riski ile bağlantılı olduğu düşünülmüştü.

Bu yeni çalışmada orta yaşlarında 773 erkek ve 983 kadın gözlemlendi. Bu insanların birçoğu başka ülkelerden göç etmiş ve eğitimi sınırlı bireylerden oluşmaktaydı. Yine birçoğu kırsal bölgelerde doğmuş ve büyümüştü. Önemli bir kısmı sadece kısa süreli eğitim almışken 237’si hiç okuma yazma bilmiyordu.

Katılımcılar sürekli olarak tıbbi muayenelerin yanı sıra bellek ve düşünme testlerine de tabi tutuldular.

Araştırmacılar, araştırmanın başlangıcında, yaş, sosyoekonomik durum, kardiyovasküler faktörler dışarıda bırakılınca okuma yazma bilmeyenlerin diğer gurup üyelerine göre üç kat daha fazla oranda bunama riskine maruz kaldığını buldular. Çalışmanın dördüncü yılından itibaren okuma yazma bilmeyenler iki kat daha fazla demans geliştirmişti.

Araştırmacılar, okuma yazmanın sadece dil becerisini değil, aynı zamanda çalışma belleği, görsel bellek, mekansal işleme ve motor becerilerini de güçlendiren beyne yeniden yapılandırma için farklı yollar sunan önemli bir faktör olduğunu söylüyor.

Kaynak: Miguel Arce Renteria, PhD, Jet MJ Vonk, PhD, Gloria Felix, BA, et al: “Düşük eğitim almış yaşlı yetişkinler arasında cehalet, demans riski ve bilişsel yörüngeler.” Nöroloji 13 Kasım 2019

www.alzinfo.org